Hạng mục thi công nhà chòi sân vườn đang trở thành điểm nhấn không thể thiếu trong các khuôn viên biệt thự hay nhà gỗ kẻ truyền. Tuy nhiên, để sở hữu một công trình vừa thẩm mỹ, vừa bền bỉ trước nắng mưa thì không phải gia chủ nào cũng nắm rõ các nguyên tắc kỹ thuật. Bài viết sau đây sẽ giải đáp chi tiết những lưu ý quan trọng nhất khi thực hiện hạng mục này.
Đôi nét về nhà chòi gỗ
Nhà chòi gỗ (thường là chòi lục giác, tứ giác hoặc bát giác) là công trình kiến trúc mở đặc trưng, gồm 4,6-8 cột gỗ đỡ hệ kèo mái hình chóp, không tường bao kín tạo sự thông thoáng tối đa. Thi công nhà chòi nhằm tạo không gian lý tưởng để quý gia chủ thưởng trà đạo, tiếp khách văn phòng, ngắm hoa lá hoặc đơn giản là ngồi vãn cảnh, trò chuyện gia đình trong khuôn viên sân vườn.
Trong kiến trúc Á Đông truyền thống, nhà chòi không chỉ là hạng mục cảnh quan mà còn mang ý nghĩa triết lý “Thiên – Địa – Nhân” hài hòa, giúp gia chủ cân bằng tinh thần giữa nhịp sống hiện đại. Tại các quần thể nhà gỗ, chòi lục giác thường được bố trí chiến lược cạnh hồ cá Koi, hòn non bộ hoặc đồi cảnh tùng cổ thụ, tạo nên tổng thể “Sơn thủy hữu tình” đậm chất thiền và phong thủy vượng tài lộc. Vị trí này giúp dòng khí lưu thông tốt, mang lại sự thư thái tuyệt đối cho không gian sống.
Những điểm cần lưu ý khi thi công nhà chòi gỗ
Dưới đây là một số điểm quý gia chủ cần lưu ý khi thực hiện thi công chòi nghỉ gỗ:
Lựa chọn vật liệu gỗ phù hợp
Đây là yếu tố tiên quyết ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình. Khi thi công nhà chòi, quý vị nên ưu tiên các dòng gỗ nhóm I có đặc tính đanh chắc, chịu được nắng mưa như gỗ Lim (Nam Phi, Lào) hoặc gỗ Gõ Đỏ. Cần kiểm tra kỹ gỗ nguyên liệu, loại bỏ phần dát gỗ để tránh mối mọt tấn công sau này. Gỗ nên được sấy hoặc hong phơi tự nhiên đạt độ ẩm chuẩn trước khi gia công.
Ngói lợp mái cũng cần chọn loại chuẩn kiến trúc cổ truyền. Quý gia chủ nên ưu tiên ngói ta nung thủ công như ngói mũi hài, ngói vảy rồng thay vì ngói công nghiệp để đảm bảo độ bền và tạo nét rêu phong theo thời gian. Ngói cần được kiểm tra kỹ không nứt vỡ, đồng thời thi công lợp 2 lớp so le (ngói chiếu sinh và ngói phủ) giúp chống dột tuyệt đối và cách nhiệt hiệu quả ngay cả trong mùa hè nắng nóng.
Xử lý nền móng chắc chắn
Do thường đặt ở sân vườn hoặc cạnh hồ nước (nơi có độ ẩm cao, nền đất có thể yếu), việc xử lý móng khi thi công nhà chòi là cực kỳ quan trọng. Nền móng cần được gia cố bằng bê tông cốt thép hoặc hệ thống tảng đá chân cột vững chãi để chống sụt lún, nghiêng lệch theo thời gian. Mặt nền nên tôn cao hơn cốt sân để thoát nước tốt, tránh ngập úng chân cột.
Thiết kế phù hợp với không gian và công năng
Kích thước chòi phải cân đối với diện tích sân vườn. Chòi quá lớn trong vườn nhỏ sẽ gây chật chội, ngược lại chòi quá nhỏ trong khuôn viên rộng sẽ bị lọt thỏm. Khi thi công nhà chòi, cần xác định rõ mục đích sử dụng (tiếp khách đông người hay chỉ ngồi thiền, uống trà) để chọn kiểu dáng: chòi 1 mái cho sự thanh thoát nhẹ nhàng hoặc chòi chồng diêm (2 mái) cho sự bề thế, mát mẻ. Kiểu dáng và kích thước cần hài hòa với nhà gỗ 3-5 gian chính để tạo tổng thể kiến trúc thống nhất, tăng giá trị thẩm mỹ lâu dài cho khuôn viên.
>> Xem thêm: Thiết kế nhà ở nông thôn đẹp, đậm chất truyền thống Bắc Bộ
Chú ý đến khả năng chống chịu thời tiết
Nhà chòi là hạng mục ngoài trời nên chịu tác động trực tiếp của nắng, gió, mưa bão. Kết cấu mái cần có độ dốc đủ lớn để thoát nước nhanh. Hệ thống ngói lợp nên dùng ngói mũi hài hoặc vảy rồng nung thủ công, lợp 2 lớp để chống dột và cách nhiệt hiệu quả. Các đầu bẩy, đầu kẻ cần được tính toán đưa ra hợp lý để che chắn mưa hắt vào các cấu kiện gỗ bên trong.
Phần giao kèo tại đỉnh mái chóp (đặc biệt chòi lục giác) cần thợ tay nghề cao xử lý. Đây là điểm phức tạp nhất khi thi công nhà chòi, đảm bảo nước không đọng và các mối mộng kín khít. Hệ thống thoát nước mái cần có máng xối hoặc ống dẫn nước tránh chảy trực tiếp xuống chân cột, gây mục gỗ theo thời gian.
Bảo trì và bảo dưỡng định kỳ
Sau khi hoàn thiện thi công nhà chòi, việc bảo dưỡng là bắt buộc để duy trì vẻ đẹp. Quý gia chủ nên có lịch kiểm tra định kỳ hàng năm: phun thuốc chống mối mọt nền đất, quét lại sơn dầu bảo quản bề mặt gỗ để chống tia UV và nấm mốc. Kiểm tra và đảo ngói nếu có hiện tượng xô lệch sau mùa mưa bão lớn.
Vệ sinh mái ngói và kiểm tra điện cũng rất quan trọng. Cần dọn sạch lá cây đọng trên mái để tránh ẩm ướt gây mục gỗ, đồng thời kiểm tra dây điện trang trí để đảm bảo an toàn. Nếu phát hiện vết nứt nhỏ do gỗ co ngót, hãy xử lý trám keo ngay để ngăn nước thấm. Bảo trì đúng cách giúp công trình giữ nét cổ kính và bền vững theo năm tháng.
Lựa chọn đơn vị thi công nhà chòi gỗ uy tín
Quý gia chủ nên chọn đơn vị có xưởng gia công cấu kiện riêng, hồ sơ công trình thực tế và quy trình nghiệm thu minh bạch. Hợp đồng cần ghi rõ chủng loại gỗ, quy cách cấu kiện, vật liệu ngói lợp, tiến độ thi công và thời hạn bảo hành cụ thể. Ưu tiên nhà thầu có kinh nghiệm làng nghề truyền thống như thợ Chàng Sơn, hiểu rõ kỹ thuật mộng sàm và hệ kèo mái cổ truyền.
Nếu quý gia chủ đang ấp ủ ý tưởng thi công nhà chòi trong sân vườn, đây là thời điểm thích hợp để bắt đầu lên phương án. Quý vị chỉ cần xác định sơ bộ diện tích, vị trí dự kiến đặt chòi và nhu cầu sử dụng, phần còn lại hãy để đội ngũ kiến trúc sư và thợ lành nghề tư vấn chi tiết. Đừng ngần ngại liên hệ với Nhà Gỗ Phúc Lộc hay Kiến Trúc Phúc Lộc để nhận bản phác thảo, gợi ý kiểu dáng chòi và dự trù chi phí, giúp quý gia chủ chủ động kế hoạch và sở hữu một công trình bền đẹp, hài hòa phong thủy trong khuôn viên nhà mình.
Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm
Xưởng sản xuất: xã Cần Kiệm, huyện Thạch thất, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
>Tham khảo thêm video về nhà gỗ truyền thống Bắc Bộ
>Tham khảo thêm những dự án nhà gỗ đẹp